World schooling, home schooling and unschooling


english version – polska wersja ponizej angielskiej

Exactly one year ago, the only thing I was worried about was my girls’ schooling. I wanted to move them to a different school because I wasn’t totally happy with the school they attended.  The schools I called didn’t even want to talk to me as they said their waiting lists were so long that they wouldn’t even put children on a waiting list anymore. I was so upset. I really wanted them to go to a good school with all the facilities, such as swimming, gym, computer studies, and science so that they will grow up to be all-rounders. I don’t have, and I didn’t have any ambitions for them, but I wanted them to have the option of learning about everything. Moreover, all the schools, which were so expensive that it gave me a twist in my stomach, didn’t even want to talk to me about taking my money and teaching my girls.

One night, while sitting in front of the computer and doing some research about the school, I got distracted and started browsing properties in Costa Rica. Then I thought: “Oh, maybe we could go and live there; maybe we could live somewhere else”, and then I thought maybe we could go traveling.

“Yes, what a perfect idea; let’s go traveling for a year. We can travel for a year, and after that many things can change, and we will see how it will be.”

I asked my husband what he thought about it, and he said it’s a brilliant idea. Believe it or not, three days later, I booked our first Air Asia tickets.

The first plan was that if they will lose the year of school while traveling, then it really doesn’t matter. However, when I started talking to their teachers, they all told me that they would probably learn more while traveling than sitting in the school. At the same time, they gave me a few ideas about writing a diary and what kind of maths skills they should have at different ages.

Girls doing math during our stay in Sabah – Borneo

We started with the diary. The idea was to write, at least every second day, one sentence about what we have done with an illustration. And it was a struggle, especially for Zoe. She, with her food intolerance, couldn’t concentrate long enough to write one sentence about what she had been doing in the past couple of days.  She couldn’t even think about what we were doing; it felt beyond her capacity. I was scared, and I was torn apart because she should be able to do that.

Are all kids the same ?

I have twin girls.  People generally assume that they are the same, but they are not. If I give them some maths task like: “the monkey is sitting on a coconut tree, and around her, she sees three coconuts on the first tree, then five on the other, and four on the last one. How many coconuts does the monkey see?”  Then before I even finish the sentence, Tania is screaming “twelve” while Zoe, at the same time, is asking me “What did you say?”

Zoe is not slow, and Tania is not so quick; they are just so different it’s hard to believe, and in school, Zoe would be left out with her maths skills. All school reports were placing her very high with her grades. If the school were assessing her as satisfactory did it mean that they weren’t noticing what I was noticing or that are other children which have bigger problems and then how they all can benefit from same lesson.

How did we start ?

At first, I didn’t have any concept on how to teach them.  If someone asked me, I used to say that if they lose a year at school at this age, it doesn’t matter. At least, they will see the world and learn how to be tolerant towards others. At the same time, I knew they need to improve their reading and writing skills and learn how to count, and they should learn about the countries we are visiting.

In July we started with a small piece of paper where I was writing single words and the girls were reading. After ten months, they have read more than 200 books each. Most of the books were national geographic books; currently, I think Zoe has a broader and wider knowledge about different animals than I ever had. And all this has happened in the last three months. They learnt how to read in Polish, though they aren’t as fluent as in English.

They went from writing one sentence to writing a whole page and making their own books. They write their own stories, songs, and books – mostly Tania.  And Zoe tells me different facts about animal life. It’s all about them, not me. I helped them with reading at the beginning, and then it happened by itself – that’s unschooling, and it seems to work in the environment we are making for ourselves.

We have learnt a lot about countries, different religions, and food. We have visited endless  zoos, science museums, and playgrounds in different countries.

with Iban Warrior in Borneo

We have attended cooking classes in Vietnam and chased pigeons in Taipei. We walked through tunnels made by Vietcong  and inn Borneo we learnt how to use blow gun.  We have done small things and big things, and we have bonded more than ever when they went to school for seven hours and then attended all after school activities. I do worry if they missing on something by not going to school but I’m just trying not to care. why do i think they missing because, still deep in me, there is this belief that one should sit at school to learn about everything. Besides, I’m afraid that I won’t be enough as a



washing own undies while we were living in Ko Lanta – Pranie wlasnej bielizny podczas pobytu w Ko Lanta

Weeks ago, Tania went on her own to a shop in Koh Lanta and bought eggs for breakfast. On the one hand, I would say I did things like that when I was seven, but she was in a different country, in a place she didn’t know and she helped me when I was cooking. If we would stay in Oman, I don’t think she would go shopping on her own. They know how to check in, how to find the gate at the airport, or what to do if they get lost. They know as well how to hand-wash their own underwear or use Laundromats. They wouldn’t have all these life skills if we keep living a cozy expat life.


What we actually do regarding schooling right now is:

We listen to lots of Audiobooks, especially when we travel – this is a big help with our most hated question – are we there yet? Every day, the girls read using the Epic! iPad app. I don’t give them the whole time to read; I actually need to pull them away from books, especially Zoe.  For her, reading works as a calming therapy. We write, every second day, in the diary about what we did – at least, a few sentences. Every other day, we write some fun sentences with new words – to practice spelling. Almost every day, we do at least half an hour of maths using the Splash Math app. Beside this, we practice counting and arithmetic when we walk or go somewhere by taxi. We played shop, for which we made our own paper money.

We do many different arts and crafts all the time – Zoe loves sewing and does different stuff like bracelets, etc. Tania has her special book for drawings and another one for writing songs.

Audiotour in museum in Meleka

World schooling – we visit endless amounts of museums, planetariums etc – and the girls love them. Whenever we can, we do either guide tour or audio guide tour. We learn about different religions, cultures, and places we visit, and we have made movies about them.

Curriculum schooling – Polish school – I have signed the girls to Polish internet school designed for Polish children living abroad. It was always a plan that they would attend this internet school so that they will learn Polish well. There are weekly webinars and lesson plan for a week. We do all webinars if we can, or we watch a movie from it later. When my mother is with us, she does lessons with the girls every second day. The girls love them. In August, when we will be in Poland, they will have an exam; when they pass it, they will get a certificate that they have finished grade one.

Learning about the bees

Unschooling – as you could read above, this isn’t exactly in line with the wide definition of “unschooling”;  I feel very conscious all the time that I have pulled them out of school.  I am responsible for that decision and I care very much that by that choice I don’t restrict their futures.  In addition, I was brought up and strongly believe that if you cannot do something, you should keep trying to understand it (unless it’s Physics of course!  LOL). We do unschooling only in letting the girls follow what they want to learn more. One this is sure, my learning and approach will develop as we plan more adventures in unschooling.

Right now, as I’m writing this, Tania is standing in front of me and telling me a story about a monster who made the sea green (her own story), at the same time drawing the pictures for the story on the blackboard, and Zoe is with her nose in the book and i know she is planning to building mailbox. I’m sure normal school is overrated.

Tania in art gallery in Bali

All encouraging to travel and world schooling comments are more then welcome






Dokładnie rok temu jedyna rzeczą jaka się martwiłam była szkoła moich dzieci. Nie byłam do końca przekonana do ich szkoły wiec chciałam przenieść je do innej. Nowe szkoły  do których dzwoniłam nie chciały nawet ze mną rozmawiać.  Lista dzieci oczekujących na miejsce w szkole były takie długie ze szkoły przestały zapisywać dzieci. Czulam dzieci zagubiona. Naprawdę chciałam żeby dziewczynki chodziły do dobrej szkoły która miałaby pływanie, sale sportowa, klasę komputerowa – chciałam żeby miały możliwość nauczenia sie wszystkiego o wszystkim. Nigdy nie miałam i nie mam ambicji za nie ale chciałam żeby miały możliwości. A te wszystkie szkoły tak bardzo drogie ze myśląc o czesnym żołądek skrecal mi sie trzy razy nie chciały nawet ze mną rozmawiać takie długie były listy oczekujących.

Jednego wieczoru gdy siedziałam przed komputerem szukając szkół w Omanie, otworzyłam link z maila nieruchomościach na Kostaryce i pomyślałam może powinnismy sie tam przeprowadzić tam ale może powinnismy mieszkać po prostu gdzie indziej, a może powinnismy zacząć  podróżowac. Co za świetny pomysł, będziemy podróżować przez rok, a później zobaczymy co zrobimy, zapytałam mojego męża co sądzi o tym pomyśle. Nick zgodził świeże mną ze jest świetny. Możecie wierzyć albo nie ale trzy dni później kupiłam pierwsze lotnicze bilety.

Początkowo myślałam ze jeśli dziewczynki stracą rok w szkole to w tym wieku nic się nie stanie. Ale gdy porozmawiałam z ich nauczycielami wszyscy powiedzieli ze prawdopodobnie przez ten rok naucza się więcej podczas podróży niż siedząc w szkole. Równocześnie nauczyciele powiedzieli mi co dzieci ich wieku powinny wiedzieć, ile czytać etc. Poddali mi również pomysł pisania dziennika z podróży

Zaczęliśmy od dziennika. Założeniem było aby ci drugi dzień pisać przynajmniej jedno zdanie o tym co z robiły dnia poprzedniego i zilustrować to. I nagle okazało się ze to był ogromny problem dla Zoe. Zojka ze swoimi nietolerancjami pokarmowymi nie mogła się skoncentrować wystarczająco na tyle aby napisać jedno zdanie na temat co robiła dnia poprzedniego. Dla mnie to było przerażajace napisanie jednego zdania było czymś ponad jej siły.

Czy wszystkie dzieci są takie same?

Mam bliźniaczki. Ludzie zwyczajowo zakładają że są takie same, wiedza to samo. Ale tak nie jest. Jeśli zadam im pytanie ” małpka siedzi na palmie i widzi na pierwszej palmie trzy kokosy, na drugiej palmie pięć a na ostatniej cztery. Ile kokosów widzi małpka ?”  Zanim skończę mówić Tania wykrzykuje odpowiedz – dwanaście, a w tym samym czasie Zojka mnie pyta “co mówiłaś ?”

Zoe nie jest opóźniona ani Tania nie jest specjalnie uzdolniona są po prostu inne, ciężko uwierzyć ze Zoe nie zostala by “z tylu” w na lekcjach matematyki. Równocześnie jej oceny były bardzo dobre i plasowały ja wysoko w klasie. Jeśli szkoła oceniała ja tak wysoko, znaczy ze są dzieci które miały nawet większe problemy albo nauczyciel nic nie zauważył. Tak naprawdę to ńie jest ważne już teraz jedno co jest to to ze ciężko mi uwierzyć aby Tania, Zoe i inne dzieci wyniosly tyle samo z lekcji matematyki, ktoś zawsze będzie poszkodowany.

Jak zaczynaliśmy ?

Na początku nie miałam żadnego pomysłu jak uczyć moje dzieci. Jeśli ktoś zapytał mnie o to odpowiadałam ze jeśli stracą rok w szkole to w tym wieku to naprawdę nie ma znaczenia. Przynajmniej zobaczą świat i naucza się jak być tolerancyjnym wobec innych ludzi. Równocześnie widziałam ze muszę pomoc im z czytaniem, pisaniem i matematyka oraz ze powinnismy uczuć się o krajach które odwiedzamy.

W lipcu zaczelismy z czytanie czytając małe karteczki z pojedynczymi słowami. Teraz dziesięć miesięcy później każda z dziewczynek przeczytały ponad dwieście książek. Większość księżek była z serii National Geographic. Obecnie Zoe ma większa wiedzę o różnych zwierzętach niż ja kiedykolwiek miałam. A to wszystko stało się w ciągu ostatnich trzech miesięcy.  Dziewczyny również czytają po polsku choć nie tak płynnie jak po angielsku

Zoe and ducky in Palawan – Philipines

Z pisaniem przeszliśmy od jednego zdania do całej strony i do robienia własnych książek. Piszą własne opowiadania, piosenki i książki – głównie Tania, a Zojka opowiada mi różne fakty z życia zwierząt. Teraz wszystko w ich nauce kręci się wokół nich nie mnie. Ja nauczyłam je czytać, a teraz wszystko po prostu się dzieje samo, z ich inicjatywy – to jest unschooling (nieuczenie) pozwalanie dziecku na samodzielne odkrywanie tego co chce się uczyć. Wyglada ze u nas to działa.


Nauczyliśmy się dużo o różnych religiach, jedzeniu i krajach w których byliśmy. Odwiedziliśmy  niezliczona ilość zoo, muzeum nauki, planetarium i placy zabaw w różnych krajach.

Tania in Vietcong tunnels – Tania w tunelach Vietcongteacher for them.

Chodziliśmy na lekcje gotowania w Wietnamie i ganialismy gołębie na Tajwanie. Robiliśmy małe rzeczy i duże rzeczy. Jesteśmy teraz razem bliżej niż kiedykolwiek gdy dziewczyny chodziły do szkoły na siedem godzin, a później na różne zajęcia poza szkolne. Ja cały czas się martwię ze przez to ze nie chodzą do szkoły coś tracą ale stara, się tym nie przejmować. Dlaczego myśle ze coś tracą ? Myśle ze dlatego ze gdzieś nadal głęboko we mnie jest przekonanie ze aby coś osiągnąć trzeba chodzić do szkoły. Poza tym boje się ze mogę być niewystarczająca dla nich jako nauczyciel.

Tania doing dishes in Saigon – Tania zmywa naczynia podczas pobytu w Sajgonie

Kilka tygodni temu Tania na Ko Lanta (Tajlandia)  poszła sama do sklepu kupiła jajka na śniadanie. Z jednej strony można powiedzieć ze to nic takiego, ja to robiłam jak miałam siedem lat. Z drugiej strony byliśmy w inny kraju w totalnie nowym miejscu i bardzo mi pomogła gdy ja byłam zajęta gotowaniem. Gdybyśmy zostały w Omanie Tania napewno by nie poszła sama do sklepu. Dziewczyny wiedza jak się odprawić, jak znaleźć bramkę na lotnisku, co robić gdyby się zgubiły. Wiedza jak robić ręczne pranie swojej bielizny, jak sortować pranie i jak używać automatów do prania. Nie nauczyłyby się tego gdybyśmy prowadzili to samo wygodne życie expata.

Jak teraz się uczymy?

Słuchamy bardzo dużej ilości Audioksiazek głównie gdy się przemieszczamy z miejsca na miejsce. Jest to prawdziwe zbawienie gdyż nie muszę wysłuchiwać najbardziej znienawidzonego pytania w podróży – jak długo jeszcze? Każdego dnia dziewczynki czytają książki używając aplikacji Epic!  (biblioteka online). Nie daje im czasu jaki maja spędzić czytając. W zasadzie muszę je odciągać od książek – szczególnie Zoe – dla niej czytanie to terapia uspokajająca.

Co drugi dzień staramy się pisać a dzienniku przynajmniej kilka zdań, a każdego innego pisać kilka zdań aby trenować ortografie. Gdy piszą same koncertują się głównie na wyrażaniu siebie a nie ortografii. Gdy piszą zdania które ja im dyktuje koncentrujemy się na prawidłowym pisaniu liter i ortografi. Prawie każdego dnia pół godziny spędzamy ćwicząc matematykę – używając aplikacji “Splash Math”. Poza tym robimy różne zadania matematyczne gdy chodzimy, zwiedzamy, jeździmy taksówkami. Bawimy się w sklep, do którego zrobiłyśmy własne pieniądze – nasza jednostka płatnicza jest  Zollar”

Cały czas robimy “art And Craft” – Zoe lubi szyć i robić bransoletki. Tania ma specjalny zeszyt do rysowania a drugi do pisania piosenek.

“Worldschooling” – nauka podróżą – odwiedzamy niezliczona ilość różnych muzeów, planetariów – dziewczynki uwielbiają to. Muszę je wyciągać z takich miejsce w szczególności gdy maja audio przewodnika. Uczymy się o różnych religiach, kulturach i miejscach które odwiedzamy i staramy się robić filmy o nich.

Polska szkoła – curriculum – zapisałam dzieci do polskiej szkoły internetowej. Szkoły zaprojektowanej dla dzieci Polaków mieszkających zagranica. Od zawsze planowałam żeby chodziły do tej szkoły i nauczyły się poprawnej polszczyzny i kultury Polskiej. Co tydzień mamy webinaria i plan lekcji na cały tydzień. Staramy się uczestniczyć we wszystkich webinariach (mimo różnicy czasu) a jeśli nie możemy to oglądamy później film. Gdy moja mama jest z nami to co drugi dzień uczy je polskiego. Dziewczynki lubią te lekcje. W sierpniu gdyż będziemy w Polsce dziewczynki będą miały egzamin, gdy go zdają dostaną świadectwo ukończenia klasy pierwszej.

Unschooling – “nieuczenie” – jak mogliście przeczytać powyżej – za dużo robię z dziewczynkami żeby nazwać to nieuczeniem. Cały czas zyje w świadomości ze przerwałam ich naukę szkolna. I ze to ja jestem odpowiedzialna za ta decyzje i nie chce aby wpłynęła ona negatywnie na ich przyszłe możliwości kariery. Dodatkowo została ja zostałam wychowana w przekonaniu ze gdy czegoś nie wiesz, rozumiesz to powinieneś robić wszystko aby to zrozumieć (oczywiście poza fizyka). Nieuczenie – samodzielne uczenie – stosuje tylko w tematach które je interesują. Zoe czyta o zwierzętach a Tania sama uczy się rysować. Może z czasem bardziej zaufam konceptowi nieuczenia który powoli staje się popularny na świecie.

Obecnie gdy to pisze, Tania stoi przede mną i i opowiada i równocześnie rysuje historie o potworze który zmienił kolor morza na zielony, a Zojka siedzi z nosem w książce i równocześnie projektuje jak zbudować skrzynkę pocztowa. Jestem pewna ze normalna nauka w szkole jest przeceniana.

Wszystkie pozytywne dopingujace do dalszego podrozowania i takiego uczenia dzieci bardzo mile widziane.


  1. This is really beyond beautiful…its is just amazing how you are doing it! We love to follow your wonderful stories on insta and read about your adventures. You and your family are really a big big inspiration for us. We love the energy and the optimism you are spreading around! We think that the world needs more parents like you, who really focus on raising their kids as open minded, kind and beautiful human beings. We are sure that with the way you are raising them, give them the opportunity to shine bright and to really focus on the things they are important to them, they will once make a big positive impact in this world. The world nowadays needs more people like you…with lots of love and many greetings, Magdalena & Marc

    • Hi Magda and Marc thank you for such an encouraging comment, this makes me want to travel even more and spread the idea that it is possible to live like that 🙂 all the best ania

  2. I believe school is just there to teach how to read, write and do math anything else cannot be taught in this school system how it is now as you cant put children in a building to make them all the same…. Have a safe travel and lots of love from Salma and Feras.

    • Agree totally that school seems to be a machine which makes us all the same and kills creativity, regards to kids we will be back soon shall we meet for a play date ?

  3. Brilliant read. Im an expat in Oman homeschooling 4 kids. Agree that traditional svhooling is overrated. You are doing the right thing. Well done.

    • Thank you, since you live in Oman you know the reality of schooling in there as year ago I was scared now I’m very happy with the decision we made…all the best Ania